Bacillus, toprakta doğal olarak yaşayan, çubuk şekilli faydalı bakteri cinsidir. Koşullar zorlaşınca soğuğa, kurumaya ve UV ışığına dayanıklı spora dönüşür; uygun nem ve sıcaklıkta yeniden canlanır. Kök çevresine yerleşerek bağlı fosforun bir kısmını çözer, kök gelişimini destekleyen maddeler üretir ve kök yüzeyinde biyofilm örtüsü kurar. Proverim'de 5 Bacillus türü bir aradadır. Mikrobiyal gübre kimyasal gübrenin yerini tutmaz; onunla birlikte çalışır.
Bacillus nedir?
Bacillus, dünyanın hemen her toprağında doğal olarak bulunan, çubuk şekilli bir bakteri cinsidir. Tarımda kullanılan türleri kök çevresinde yaşar ve bitkiyle ortaklık kurar.
En önemli özelliği spor oluşturmasıdır. Ortam kuruduğunda, soğuduğunda ya da besin azaldığında bakteri kendini sert bir kabuğun içine kapatıp dinlenmeye geçer. Nem ve sıcaklık uygun olunca yeniden canlanır ve çoğalır. Bu yüzden Bacillus türleri şişede, depoda ve soğuk toprakta canlılığını korur.
- Proverim'de: 5 Bacillus türü, mililitrede 5.000.000 canlı hücre, spor hâlinde.
- Saklama: −5 / +60 °C arasında.
- Canlanma: 1 L Proverim, ürünün besiyeri olan 0,5 L şilempe ile karıştırılıp suya katılır; şilempe sporların canlanmasını destekler.
Bu konuda sorulanlar3
Bacillus bakterisi nedir?
Toprakta doğal olarak yaşayan, çubuk şekilli faydalı bakteri cinsidir. Zor koşullarda dayanıklı spora dönüşür, uygun nem ve sıcaklıkta yeniden canlanır. Tarımda kullanılan türleri kök çevresinde yaşayıp bitkiyle ortaklık kurar.
Bacillus bakterisi bitkiye zararlı mı?
Proverim'deki Bacillus türleri toprakta doğal yaşayan faydalı türlerdir ve T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı mikrobiyal gübrede kullanılır. Kök bölgesinde bitkiyle birlikte yaşar; bitkiye zarar vermez.
Spor ne demek?
Sporlar, bakterinin zor koşullarda kendini koruduğu dinlenme biçimidir. Soğuğa, kurumaya ve UV ışığına dayanıklıdır; uygun nem ve sıcaklıkta bakteri yeniden canlanır.
Köke nasıl yerleşir?
Kök, toprağa sürekli şeker ve amino asit gibi maddeler salgılar. Bu salgılar faydalı bakterileri kök çevresine çeker ve besler. Bacillus türleri kökün yüzeyinde ve hemen çevresinde koloni kurar, ince bir biyofilm örtüsüyle köke tutunur.
Karşılığında bakteri, toprağa bağlanmış besinlerin bir kısmını çözer ve kök gelişimini destekleyen maddeler üretir. Kökün çevresindeki bu birkaç milimetrelik dar toprak katmanı, bitkinin besin aldığı asıl yerdir.
- Erken uygulama neden önemli? Bakterinin çoğalıp köke yerleşmesi toprak sıcaklığına ve nemine bağlıdır. Meyve ağaçlarında ilk uygulama gözler uyanmadan önce yapılır; toprak ısındığında bakteri kök bölgesinde hazır olur.
- Topraktan ve yapraktan: topraktan uygulama kök bölgesine, yapraktan uygulama yaprak ve çiçek yüzeyine ulaşır.
Bu konuda sorulanlar1
Bacillus köke ne kadar sürede yerleşir?
Süre toprak sıcaklığına ve nemine bağlıdır. Bu nedenle ilk uygulama erken yapılır; meyve ağaçlarında gözler uyanmadan önce topraktan verilir ki toprak ısındığında bakteri kök bölgesinde hazır olsun.
Beş tür, beş görev
Her Bacillus türünün öne çıkan bir işi vardır. Proverim'de beşi bir aradadır; birinin eksik kaldığı yeri diğeri tamamlar.
Bacillus subtilis
Kök yüzeyinde ve çevresinde koloni ve biyofilm kurar; kök bölgesini canlı tutar, kök gelişimini destekler.
Araştırmalarda: Brezilya'da iki toprakta yürütülen tarla denemelerinde B. subtilis B2084 ile tohum uygulaması, tam doz fosforlu gübreyle birlikte mısırda verimi bir lokasyonda %16, diğerinde %3; tanede biriken fosforu %32 ve %13 artırdı.
Oliveira-Paiva ve ark., 2024
Bacillus megaterium
Kök çevresine salgıladığı organik asitlerle kalsiyuma bağlı fosforun bir kısmını bitkinin alabileceği hâle getirir.
Araştırmalarda: Aynı denemelerde B. megaterium B119, tam doz gübreyle birlikte verimi %22 ve %6, tane fosforunu yaklaşık %44 ve %15 artırdı. Mısırda yapılan başka bir çalışmada kökteki su kanallarının (akuaporin) çalışmasını etkilediği bildirildi.
Saeid ve ark., 2018 · Oliveira-Paiva ve ark., 2024 · Marulanda ve ark., 2010
Bacillus pumilus
Bitki gelişiminde rol oynayan giberellin ürettiği bildirilmiştir; kök ve sürgün gelişimini destekler.
Araştırmalarda: B. pumilus ve B. licheniformis suşlarının fizyolojik olarak aktif giberellinleri yüksek miktarda ürettiği gösterildi. Derlemelerde, ACC deaminaz enzimi taşıyan kök bakterilerinin stres etileninin öncüsünü parçaladığı bildiriliyor.
Gutiérrez-Mañero ve ark., 2001 · Saleem ve ark., 2007
Bacillus amyloliquefaciens
Kök gelişimini destekleyen oksin (IAA) üretir; fitaz enzimiyle organik fosforun bir kısmını çözer.
Araştırmalarda: B. amyloliquefaciens FZB42'nin IAA üretimi, bitki gelişimine sağladığı katkıyla doğrudan ilişkili bulundu. FZB45 suşunun fitaz aktivitesi, fosforun yalnızca fitat olarak verildiği ortamda mısır fidesi gelişimini artırdı.
Idris ve ark., 2007 · Idriss ve ark., 2002
Bacillus licheniformis
Kök çevresinde nem tutan bir biyofilm örtüsü oluşturur; su ve besinin köke ulaşmasına katkı sağlar.
Araştırmalarda: B. licheniformis suşlarının da B. pumilus gibi aktif giberellinler ürettiği gösterildi.
Gutiérrez-Mañero ve ark., 2001
Araştırma sonuçları belirli suşlarla, belirli koşullarda elde edilmiştir; tarladaki sonuç toprağa, iklime ve bakıma göre değişir.
Bu konuda sorulanlar2
Bacillus subtilis ne işe yarar?
Kök yüzeyinde ve çevresinde koloni ve biyofilm kurar, kök bölgesini canlı tutar ve kök gelişimini destekler. Tarla denemelerinde fosforlu gübreyle birlikte kullanıldığında mısırda tane fosforunu ve verimi artırdığı bildirilmiştir.
Bacillus megaterium ne işe yarar?
Kök çevresine salgıladığı organik asitlerle toprakta kalsiyuma bağlanmış fosforun bir kısmını bitkinin alabileceği hâle getirir. Bu yüzden kireçli topraklarda öne çıkan fosfat çözücü türlerdendir.
Soğuk dönemde neden önemli?
Soğuk toprakta en çok zorlanan organ köktür. Mısırda yapılan bir çalışmada toprak sıcaklığı 25 °C yerine 18 °C olduğunda kök büyümesi 2,6–5,1 kat, fosfor alımı 2–4 kat daha düşük bulundu (Mackay ve Barber, 1984). Kök yavaşladıkça bitki, toprakta var olan besine de ulaşamaz.
Soğuğa dayanıklı Bacillus suşlarıyla yapılan bir çalışmada, +4 °C'de yetiştirilen buğdayda Bacillus uygulanan bitkilerde prolin yaklaşık 4 kat daha yüksek, hücre zarı hasarını gösteren MDA %49 daha düşük, kök uzunluğu ve hacmi 2–3 kat daha fazla ölçüldü (Zubair ve ark., 2019). Proverim'in Ankara Üniversitesi'nde iklim odasında yapılan marul denemesinde 42. günde kök uzunluğu 8,33 cm'den 27,44 cm'ye çıktı.
Bu konuda sorulanlar2
Bacillus dondan korur mu?
Hayır. Hiçbir gübre donu durduramaz. Bacillus türleri kök gelişimini ve besin alımını destekler; köklü ve iyi beslenmiş bitki soğuk dönemlere daha güçlü girer ve sonrasında daha çabuk toparlanır. Don gecesi önlemleri ayrıca alınmalıdır.
Soğukta bakteriler çalışır mı?
Spor hâlindeki Bacillus soğuğa dayanıklıdır. Toprak ısındıkça canlanıp çoğalır ve kökle birlikte çalışır. Bu yüzden uygulama soğuk dönem bitmeden yapılır.
Bakterili gübre kimyasal gübrenin yerini tutar mı?
Tutmaz; birlikte çalışır. Araştırmalar da bunu gösteriyor:
- Erzurum, şeker pancarı ve arpa: fosfat çözen Bacillus M-13 tek başına verimi kontrole göre %5,5–7,5 artırdı; aynı denemede NP gübresi %20,7–25,9 artış sağladı (Şahin ve ark., 2004).
- Erzurum, organik çilek: Bacillus M3 uygulaması toplam verimi %18,2 artırdı (Eşitken ve ark., 2010).
- Brezilya, mısır: verim ve tane fosforu artışları, tam doz fosforlu gübreye bakteri eklenerek elde edildi (Oliveira-Paiva ve ark., 2024).
- 171 çalışmanın meta-analizi: mikrobiyal gübreler fosfor kullanım etkinliğini ortalama kilogram fosfor başına 7,5 kg ürün artırdı; en yüksek verim artışı kurak iklimlerde (%20) görüldü (Schütz ve ark., 2018).
Yani Bacillus, verdiğiniz gübreden ve topraktaki besinden bitkinin daha çok yararlanmasına yardımcı olur.
Bu konuda sorulanlar2
Mikrobiyal gübre kimyasal gübrenin yerini tutar mı?
Hayır. Araştırmalarda mikrobiyal gübrelerin katkısı, gübreyle birlikte kullanıldığında ölçülmüştür. Bacillus, topraktaki ve verilen gübredeki besinden bitkinin daha çok yararlanmasına yardımcı olur.
Bakterili gübre ile mikrobiyal gübre aynı şey mi?
Evet, günlük dilde aynı anlamda kullanılır. Proverim, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı, 5 Bacillus türü içeren bir mikrobiyal gübredir.
Doğru uygulama
- Hazırlık: 1 L Proverim, 0,5 L şilempe ile temiz bir kapta karıştırılır, sonra suya katılır.
- Topraktan: 1 L Proverim / 200 L su, 2 dekara kadar. Damla sulama, can suyu ya da toprak uygulaması.
- Yapraktan: 1 L Proverim / 300 L su, 3 dekara kadar. Sabah erken ya da akşamüstü.
- Karıştırmayın: bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol içeren ilaçlarla aynı tankta.
- Zaman: her bitki grubunda 3 uygulama. Meyve ağaçlarında ilki gözler uyanmadan önce topraktan.
Bu konuda sorulanlar1
Proverim nasıl hazırlanır?
1 L Proverim, ürünün besiyeri olan 0,5 L şilempe ile temiz bir kapta karıştırılır ve ardından suya katılır. Topraktan 1 L / 200 L su (2 dekara kadar), yapraktan 1 L / 300 L su (3 dekara kadar) kullanılır.
Fotoğrafını gönderin, ziraat mühendisi baksın.
Bitkinizde gördüğünüz belirtinin soğuktan mı başka bir nedenden mi olduğunu birlikte değerlendirelim.
