Genç bitkilerde yaprak morarmasının en sık nedeni soğuk topraktır. Toprak soğukken kökün büyümesi ve fosfor alımı yavaşlar; bitki yapraklarında mor-kırmızı renk maddesi (antosiyanin) birikir. Toprak ısındıkça genellikle düzelir. Morarma ısınmaya rağmen sürüyorsa fosfor eksikliği, kök zararı, sıkışık veya su dolu toprak araştırılmalıdır.
Soğuk toprak neden morartır?
Fosfor toprakta yavaş hareket eder; köke ulaşması için kökün ona doğru büyümesi gerekir. Toprak soğukken kök büyümesi yavaşlar, topraktaki fosforun çözünmesi azalır ve bitki ihtiyacı olan fosforu alamaz. Şeker yapraklarda birikir ve mor-kırmızı renk maddesine dönüşür.
Morarma en çok domates, biber ve lahana fidelerinde, mısırda ve genç buğdayda, özellikle yaprak altlarında ve yaşlı yapraklarda görülür.
Bu konuda sorulanlar2
Domates fidesi neden morardı?
En sık neden soğuk topraktır; kökün fosfor alımı yavaşlar ve yaprak altları mora döner. Sera ve viyol ortamı ısındıkça yeni yapraklar normal renkte çıkar. Uzun sürüyorsa fosfor beslenmesi ve kök sağlığı kontrol edilmelidir.
Soğukta yaprak morarması geçer mi?
Toprak ve hava ısındıkça çoğu zaman geçer; yeni çıkan yapraklar yeşil gelir. Mor renk almış yaşlı yapraklar ise tamamen düzelmeyebilir.
Soğuk mu, fosfor eksikliği mi?
- Soğuk kaynaklı: serin haftalarla birlikte başlar, havalar ısınınca yeni yapraklarda kaybolur, tarlanın tamamında benzerdir.
- Fosfor eksikliği: sıcak havada da sürer, bitki cılız ve geç gelişir; kireçli veya çok asidik topraklarda daha sık görülür.
- Kök sorunu: sıkışık, su dolu toprak, kök zararı; bitki söküldüğünde kökler az ve kahverengidir.
- Çeşit özelliği: bazı çeşitler doğal olarak mor renklidir.
Bu konuda sorulanlar1
Yaprak morarması fosfor eksikliği midir?
Olabilir ama her zaman değil. Erken ilkbaharda geçici morarma çoğunlukla soğuk topraktan kaynaklanır. Havalar ısındıktan sonra da sürüyorsa toprak analiziyle fosfor durumunu kontrol edin.
Ne yapılır?
- Toprağın ısınmasını bekleyin; fideyi soğuk ve su dolu toprağa dikmeyin.
- Kök gelişimini destekleyin: kök ne kadar çabuk büyürse fosfora o kadar çabuk ulaşır.
- Proverim'deki B. megaterium, topraktaki bağlı fosforun bitkiye geçmesine yardımcı olur.
- Isınmaya rağmen sürüyorsa toprak analizi yaptırın.
Bu konuda sorulanlar1
Mor yapraklı fideye ne verilir?
Önce sıcaklığı kontrol edin; soğuk kaynaklıysa ısınmayla düzelir. Kök gelişimini ve fosforun bitkiye geçmesini destekleyen uygulamalar toparlanmayı hızlandırır. Sorun sürüyorsa toprak analiziyle fosfor durumuna bakın.
Kökteki görünmeyen ekip: Bacillus
Fidede ve sebzede soğuğun ilk izi kökte ve yapraktaki morarmada görülür: soğuk toprakta kök büyümesi ve fosfor alımı yavaşlar (Mackay ve Barber, 1984). Dikimle birlikte verilen Bacillus türleri kökün çevresine yerleşir ve fidenin köke tutunmasına yardımcı olur.
Kökü büyütürBacillus amyloliquefaciens
Kök gelişimini destekleyen oksin (IAA) üretir; IAA üretimi bitki gelişimine katkısıyla doğrudan ilişkili bulunmuştur.
Idris ve ark., 2007
Bağlı fosforu çözerBacillus megaterium
Kireçli topraklarda kalsiyuma bağlanmış fosforun bir kısmını organik asitlerle bitkinin alabileceği hâle getirir.
Saeid ve ark., 2018
Kök bölgesini canlı tutarBacillus subtilis
Kök yüzeyinde koloni ve biyofilm kurar. Proverim'in iklim odası marul denemesinde kök uzunluğu 42. günde 8,33 cm'den 27,44 cm'ye çıktı.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, 2022
Bacillus bakterilerini yakından tanıyın
Bu konuda sorulanlar1
Bacillus bakterileri fidede ve sebzede ne işe yarar?
Kökün çevresine yerleşir, kök gelişimini destekleyen oksin üretir (B. amyloliquefaciens) ve bağlı fosforun bir kısmını çözer (B. megaterium). Kökü hızla gelişen fide soğuk gecelere daha güçlü girer.
Proverim ne zaman uygulanır?
Domates, Biber, Patlıcan, Hıyar, (Tarla-Sera)
- 1. uygulama4–5 gerçek yaprakTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
- 2. uygulamaÇiçeklenme sonrasıYapraktan · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
- 3. uygulamaMeyve tutumundaTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
1 L Proverim, 0,5 L şilempe (ürünün besiyeri) ile temiz bir kapta karıştırılıp suya katılır. Bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol içeren ilaçlarla aynı tankta karıştırmayın.
Fotoğrafını gönderin, ziraat mühendisi baksın.
Bitkinizde gördüğünüz belirtinin soğuktan mı başka bir nedenden mi olduğunu birlikte değerlendirelim.
