Narenciyede çiçek ve küçük meyve yaklaşık −1,1 °C'de, olgun meyve −2,2 °C'de zarar görmeye başlar. Limon en hassas, mandalina (satsuma) daha dayanıklıdır. Donmuş meyve birkaç hafta içinde içten kurur ve süngerleşir; kontrol için meyveyi enine kesin. Yapraklar kıvrılıp dökülebilir. Kurumuş dalları ilkbaharda yeni sürgünler çıkınca budayın.
Narenciye kaç derecede donar?
%10 zarar %90 zarar · Snyder & de Melo-Abreu (FAO, 2005); WSU, K-State
Türler arasında fark büyüktür: limon en hassas, portakal orta, mandalina (özellikle satsuma) daha dayanıklıdır. Soğuğun süresi ve ağacın soğuğa alışmış olması dayanımı değiştirir.
Bu konuda sorulanlar1
Limon ağacı kaç derecede donar?
Limon narenciyenin en hassas türüdür. Çiçek ve küçük meyve −1 °C civarında, olgun meyve −2 °C civarında zarar görmeye başlar. Genç fidanlar ve yeni sürgünler daha da hassastır.
Belirtiler: yaprak ve meyve
- Yaprak: önce su emmiş gibi koyulaşır, sonra kıvrılır, kurur ve dökülür.
- Meyve: kabukta çökük lekeler; içte meyve kesecikleri patlar, meyve birkaç hafta içinde kurur, süngerleşir.
- Dal: ince dallarda kabuk çatlar ve kurur.
Bu konuda sorulanlar2
Donmuş portakal nasıl anlaşılır?
Meyveyi enine kesin. Donmuş meyvede kesecikler arasında beyaz kristaller veya kuruma görülür; birkaç hafta içinde meyve süngerleşip suyunu kaybeder.
Mandalina yaprakları kıvrıldı, ne yapmalıyım?
Kıvrılma soğuk zararının ilk belirtilerindendir. Dalları hemen kesmeyin; ilkbaharda yeni sürgünler çıkınca kuruyan kısımları alın. Toprak kuruysa ılımlı sulayın.
Don sonrası
- Donmuş meyveyi bekletmeyin; kalite hızla düşer.
- Budamayı yeni sürgünler çıkınca yapın.
- Narenciyede mikrobiyal gübre programı gözler uyanmadan önce topraktan başlar.

Kökteki görünmeyen ekip: Bacillus
Meyve ağacında soğuğun asıl yükü köke biner: soğuk toprakta kök yavaşlar, fosfor alımı düşer. Mısırda toprak 18 °C iken 25 °C'ye göre kök büyümesi 2,6–5,1 kat, fosfor alımı 2–4 kat düşük ölçülmüştür (Mackay ve Barber, 1984). Gözler uyanmadan toprağa verilen Bacillus türleri kök bölgesine yerleşir; toprak ısındıkça kökle birlikte çalışır.
Bağlı fosforu çözerBacillus megaterium
Kireçli topraklarda kalsiyuma bağlanmış fosforun bir kısmını organik asitlerle bitkinin alabileceği hâle getirir.
Saeid ve ark., 2018
Kökü büyütürBacillus amyloliquefaciens
Kök gelişimini destekleyen oksin (IAA) üretir; IAA üretimi bitki gelişimine katkısıyla doğrudan ilişkili bulunmuştur.
Idris ve ark., 2007
Gelişimi düzenlerBacillus pumilus
Sürgün ve çiçek gelişiminde rol oynayan giberellin ürettiği gösterilmiştir.
Gutiérrez-Mañero ve ark., 2001
Bacillus bakterilerini yakından tanıyın
Bu konuda sorulanlar1
Bacillus bakterileri narenciye için ne işe yarar?
Kök bölgesine yerleşir; B. megaterium bağlı fosforun bir kısmını çözer, B. amyloliquefaciens kök gelişimini destekleyen oksin, B. pumilus ve B. licheniformis giberellin ürettiği bildirilmiştir. Donu önlemez; köklü ve iyi beslenmiş ağaç soğuk dönemleri daha güçlü geçirir.
Proverim ne zaman uygulanır?
Narenciye (Portakal, Limon, Greyfurt, Mandalina, Nar vb.)
- 1. uygulamaGözler Uyanmadan ÖnceTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
- 2. uygulamaÇiçeklenmeden SonraYapraktan · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
- 3. uygulamaMeyve tutumundaTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
1 L Proverim, 0,5 L şilempe (ürünün besiyeri) ile temiz bir kapta karıştırılıp suya katılır. Bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol içeren ilaçlarla aynı tankta karıştırmayın.
Fotoğrafını gönderin, ziraat mühendisi baksın.
Bitkinizde gördüğünüz belirtinin soğuktan mı başka bir nedenden mi olduğunu birlikte değerlendirelim.




