Zirai Don Kaç Derecede Olur? Bitkilere Göre Kritik Sıcaklıklar Tablosu

Kısa cevap

Bitkinin dona dayanımı gelişme dönemine göre değişir. Meyve ağaçlarında tam çiçek ve küçük meyve döneminde zarar yaklaşık −2 ile −3 °C arasında başlar; uyanmamış gözler ise −8 ile −12 °C'ye kadar dayanabilir. Sebze fideleri 0 °C civarında zarar görür. Meteorolojinin verdiği hava sıcaklığı yerden 1,5–2 m yükseklikte ölçülür; açık gecelerde çiçek ve yaprak bundan 1,5–3 °C daha soğuktur.

%10 ve %90 zarar ne demek?

Tablolardaki ilk değer, yaklaşık 30 dakika sürdüğünde çiçek veya tomurcukların %10'unu öldüren sıcaklıktır; ikincisi %90'ını öldüren sıcaklıktır. Meyve ağaçlarında çiçeklerin hepsinin meyveye dönüşmesi gerekmediği için %10 zarar çoğu zaman ürünü etkilemez; %90 ise ürünün büyük kısmının gittiği anlamına gelir.

Bu konuda sorulanlar2

Bitki kaç derecede donar?

Türüne ve gelişme dönemine göre değişir. Açmış çiçek ve küçük meyve çoğu meyve türünde −2 ile −3 °C civarında zarar görmeye başlar; sebze fideleri 0 °C civarında, kışın uyanmamış gözler ise çok daha düşük derecelerde zarar görür.

Sıfır derecede don olur mu?

Hava 0 °C gösterirken açık ve rüzgârsız gecede çiçek ve yaprak yüzeyi −1,5 ile −3 °C'ye inebilir. Bu yüzden haberde +1 / 0 °C duyduğunuz gece de bahçede don olabilir.

Ürünlere göre kritik dereceler

Ürün	Gelişme dönemi	%10 zarar	%90 zarar
Kayısı	Göz kabarması	−9,4 °C	−17,2 °C
	Kırmızı tomurcuk	−5,6 °C	−12,8 °C
	Beyaz tomurcuk	−4,4 °C	−10,0 °C
	Tam çiçek	−2,8 °C	−5,6 °C
	Küçük meyve	−2,2 °C	−3,9 °C
Kiraz	Göz kabarması	−8,3 °C	−15,0 °C
	Yeşil uç	−5,8 °C	−13,4 °C
	Beyaz tomurcuk	−2,7 °C	−6,2 °C
	Tam çiçek	−2,8 °C	−4,1 °C
	Küçük meyve	−2,4 °C	−3,9 °C
Elma	Gümüş uç	−11,9 °C	−17,6 °C
	Yeşil uç	−7,5 °C	−15,7 °C
	Pembe tomurcuk	−2,8 °C	−5,9 °C
	Tam çiçek	−2,9 °C	−4,7 °C
	Küçük meyve	−1,9 °C	−3,0 °C
Şeftali / nektarin	Göz kabarması	−7,4 °C	−17,9 °C
	Pembe tomurcuk	−4,1 °C	−9,2 °C
	Tam çiçek	−2,7 °C	−4,9 °C
	Küçük meyve	−2,5 °C	−3,9 °C
Armut	Göz kabarması	−8,6 °C	−17,7 °C
	Beyaz tomurcuk	−4,3 °C	−9,4 °C
	Tam çiçek	−2,7 °C	−4,9 °C
	Küçük meyve	−2,7 °C	−4,0 °C
Bağ (üzüm)	Uyanmış göz	−3,9 °C	−6,0 °C
Bağ (üzüm)	Sürgün 2–3 yaprak	−1,1 °C	−2,2 °C
Çilek	Sıkı tomurcuk	−5,6 °C	−7,0 °C
	Patlamış tomurcuk	−2,2 °C	−3,3 °C
	Açık çiçek	−0,6 °C	−1,7 °C
Buğday / arpa	Kardeşlenme	−12,2 °C	−15,0 °C
	Sapa kalkma	−4,4 °C	−6,7 °C
	Başaklanma	−1,1 °C	−2,2 °C
	Çiçeklenme	−1,1 °C	−2,2 °C
Narenciye	Çiçek / küçük meyve	−1,1 °C	−2,2 °C
Narenciye	Olgun meyve	−2,2 °C	−3,9 °C
Domates · biber · hıyar	Fide / gelişen bitki	−0,5 °C	−1,5 °C

Kaynak: Snyder & de Melo-Abreu (FAO, 2005); Washington State University ve Kansas State University uzantı tabloları. Değerler yaklaşıktır; çeşide, bitkinin gücüne ve soğuğun süresine göre değişir.

Bu konuda sorulanlar2

Kayısı kaç derecede donar?

Kayısıda tam çiçek döneminde yaklaşık −2,8 °C'de çiçeklerin %10'u, −5,6 °C'de %90'ı zarar görür. Küçük meyve döneminde bu değerler −2,2 ve −3,9 °C'ye çıkar; bu yüzden en riskli dönem meyve tutumudur.

Buğday kaç derece soğuğa dayanır?

Kardeşlenme döneminde buğday −12 °C civarına kadar dayanabilir. Sapa kalkmada −4 °C, başaklanma ve çiçeklenmede ise −1 ile −2 °C civarında zarar başlar.

Meteoroloji derecesi neden yanıltır?

Hava sıcaklığı standart olarak yerden 1,5–2 m yükseklikte ölçülür.
Açık ve rüzgârsız gecelerde soğuk hava yere yakın birikir; çiçek ve yaprak, havadan 1,5–3 °C daha soğuk olur.
Çukur, dere yatağı ve vadi tabanları çevreden 2–3 °C daha soğuk olabilir.

Kendi bahçenizde çiçek hizasına asılmış bir termometre en güvenilir uyarıdır. İl ve ürün seçerek bu gecenin riskini Bu gece don var mı? aracımızla görebilirsiniz.

Bu konuda sorulanlar1

Don uyarısını nereden takip etmeliyim?

Resmî uyarılar için Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nü takip edin. Bahçenize özel tahmini bitki yüzeyi sıcaklığıyla görmek için sitemizdeki "Bu gece don var mı?" aracını kullanabilirsiniz.

Kökteki görünmeyen ekip: Bacillus

Meyve ağacında soğuğun asıl yükü köke biner: soğuk toprakta kök yavaşlar, fosfor alımı düşer. Mısırda toprak 18 °C iken 25 °C'ye göre kök büyümesi 2,6–5,1 kat, fosfor alımı 2–4 kat düşük ölçülmüştür (Mackay ve Barber, 1984). Gözler uyanmadan toprağa verilen Bacillus türleri kök bölgesine yerleşir; toprak ısındıkça kökle birlikte çalışır.

Bağlı fosforu çözer

Bacillus megaterium

Kireçli topraklarda kalsiyuma bağlanmış fosforun bir kısmını organik asitlerle bitkinin alabileceği hâle getirir.

Saeid ve ark., 2018

Kökü büyütür

Bacillus amyloliquefaciens

Kök gelişimini destekleyen oksin (IAA) üretir; IAA üretimi bitki gelişimine katkısıyla doğrudan ilişkili bulunmuştur.

Idris ve ark., 2007

Gelişimi düzenler

Bacillus pumilus

Sürgün ve çiçek gelişiminde rol oynayan giberellin ürettiği gösterilmiştir.

Gutiérrez-Mañero ve ark., 2001

Bacillus bakterilerini yakından tanıyın

Bu konuda sorulanlar1

Bacillus bakterileri meyve ağaçlarında ne işe yarar?

Kök bölgesine yerleşir; B. megaterium bağlı fosforun bir kısmını çözer, B. amyloliquefaciens kök gelişimini destekleyen oksin, B. pumilus ve B. licheniformis giberellin ürettiği bildirilmiştir. Donu önlemez; köklü ve iyi beslenmiş ağaç soğuk dönemleri daha güçlü geçirir.

Proverim ne zaman uygulanır?

Bu ürün grubu için uygulama zamanını bahçenizin durumuna göre ziraat mühendisimizle belirleyin. Doz: topraktan 1 L / 200 L su (2 dekara kadar), yapraktan 1 L / 300 L su (3 dekara kadar).

Uygulama zamanını sor

Fotoğrafını gönderin, ziraat mühendisi baksın.

Bitkinizde gördüğünüz belirtinin soğuktan mı başka bir nedenden mi olduğunu birlikte değerlendirelim.

WhatsApp'tan gönder

Zirai don kaç derecede olur?