Domates, biber ve hıyar 0 °C civarında donar; ama zarar donmadan önce başlar. Gece sıcaklığı uzun süre 10–12 °C'nin altında kalırsa yapraklarda morarma, büyümede durma, çiçek dökümü ve meyve tutumunda düşüş görülür. Donmuş fide su emmiş gibi koyulaşır, sonra kararır. Büyüme noktası sağlamsa bitki toparlanır.
Kaç derecede zarar görür?
%10 zarar %90 zarar · Snyder & de Melo-Abreu (FAO, 2005); WSU, K-State
- 0 / −1 °C: donma; yaprak ve sürgün dokusu ölür.
- 10–12 °C altı (gece): donma olmadan üşüme; büyüme yavaşlar, çiçek tozu verimi ve meyve tutumu düşer.
Bu konuda sorulanlar2
Domates kaç derecede donar?
Domates 0 °C civarında donar. Ancak gece sıcaklığı 10–12 °C'nin altında uzun süre kalırsa donmadan da zarar görür: büyüme yavaşlar, yapraklar morarır, çiçekler dökülebilir.
Sera içi kaç derecede donar?
Açık ve rüzgârsız gecelerde ısıtmasız seranın içi dışarıdan sadece birkaç derece sıcak kalabilir; plastik yüzeyden ısı kaybı hızlıdır. Bitki hizasında termometre bulundurun.
Belirtiler: morarma, durma, döküm
- Yaprak morarması: soğuk toprakta kökün fosfor alımı yavaşlar; yaprak altları mor renk alır.
- Büyüme durması: fide günlerce boy atmaz.
- Çiçek dökümü: soğuk gecelerde çiçek tozu verimi düşer.
- Meyvede şekil bozukluğu: çiçek oluşumu sırasında soğuk, domateste çirkin, buruşuk dip ("kedi yüzü") meyvelere yol açabilir.
- Donma: yapraklar su emmiş gibi koyulaşır, sonra kararır ve kurur.
Bu konuda sorulanlar2
Domates yaprakları neden morardı?
En sık neden soğuk topraktır: kökün fosfor alımı yavaşlar ve yapraklarda mor renk birikir. Toprak ısınınca genellikle düzelir. Uzun sürüyorsa fosfor beslenmesi kontrol edilmelidir.
Biber fidesi neden büyümüyor?
Gece sıcaklıklarının düşük kalması ve soğuk toprak en sık nedenlerdir. Kök yavaşladığında fide su ve besin alamaz. Sıcaklık yükseldikçe gelişme yeniden başlar.
Ne yapılır?
- Serada gece sıcaklığını izleyin; ısıtmanın yetersiz kaldığı gecelerde örtü kullanın.
- Tarlada dikimi son don tarihinden sonra yapın; tülbent örtü 1–2 °C kazandırabilir.
- Donmuş fidede büyüme noktasına bakın; sağlamsa birkaç gün içinde yeni yaprak çıkar.
- Domates, biber, patlıcan ve hıyarda mikrobiyal gübre programı 4–5 gerçek yaprakta topraktan başlar.
Kökteki görünmeyen ekip: Bacillus
Fidede ve sebzede soğuğun ilk izi kökte ve yapraktaki morarmada görülür: soğuk toprakta kök büyümesi ve fosfor alımı yavaşlar (Mackay ve Barber, 1984). Dikimle birlikte verilen Bacillus türleri kökün çevresine yerleşir ve fidenin köke tutunmasına yardımcı olur.
Kökü büyütürBacillus amyloliquefaciens
Kök gelişimini destekleyen oksin (IAA) üretir; IAA üretimi bitki gelişimine katkısıyla doğrudan ilişkili bulunmuştur.
Idris ve ark., 2007
Bağlı fosforu çözerBacillus megaterium
Kireçli topraklarda kalsiyuma bağlanmış fosforun bir kısmını organik asitlerle bitkinin alabileceği hâle getirir.
Saeid ve ark., 2018
Kök bölgesini canlı tutarBacillus subtilis
Kök yüzeyinde koloni ve biyofilm kurar. Proverim'in iklim odası marul denemesinde kök uzunluğu 42. günde 8,33 cm'den 27,44 cm'ye çıktı.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, 2022
Bacillus bakterilerini yakından tanıyın
Bu konuda sorulanlar1
Bacillus bakterileri domates, biber, hıyar için ne işe yarar?
Kökün çevresine yerleşir, kök gelişimini destekleyen oksin üretir (B. amyloliquefaciens) ve bağlı fosforun bir kısmını çözer (B. megaterium). Kökü hızla gelişen fide soğuk gecelere daha güçlü girer.
Proverim ne zaman uygulanır?
Domates, Biber, Patlıcan, Hıyar, (Tarla-Sera)
- 1. uygulama4–5 gerçek yaprakTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
- 2. uygulamaÇiçeklenme sonrasıYapraktan · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
- 3. uygulamaMeyve tutumundaTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
1 L Proverim, 0,5 L şilempe (ürünün besiyeri) ile temiz bir kapta karıştırılıp suya katılır. Bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol içeren ilaçlarla aynı tankta karıştırmayın.
Fotoğrafını gönderin, ziraat mühendisi baksın.
Bitkinizde gördüğünüz belirtinin soğuktan mı başka bir nedenden mi olduğunu birlikte değerlendirelim.
