Zeytinde asıl risk iki dönemdedir: kışın birkaç gün süren sert soğuklar ve ilkbaharda genç sürgün ile çiçek dönemindeki geç donlar. Kış soğuğunda sıcaklık −7 °C'nin altına uzun süre inerse yaprak ve genç dallarda zarar görülmeye başlar; daha derin soğuklar ağacın ana dallarına zarar verebilir. Kabuğu hafifçe kazıyın: altı yeşilse canlı, kahverengiyse ölüdür. Budamayı yeni sürgünler çıkıp canlı kısımlar belli olunca yapın.
Zeytin kaç derece soğuğa dayanır?
Dayanım çeşide, ağacın yaşına, soğuğun süresine ve ağacın soğuğa alışıp alışmadığına bağlıdır. Sonbaharda yavaş soğuyan havada ağaç kendini hazırlar; ani düşüşler daha zararlıdır.
- Genç sürgün ve çiçek: ilkbaharda 0 °C'nin biraz altında bile zarar görebilir.
- Yaprak ve ince dallar: kışın yaklaşık −7 °C'nin altında, birkaç saatten uzun süren soğuklarda.
- Ana dal ve gövde: daha derin ve uzun soğuklarda; genç ağaçlar daha hassastır.
Bu konuda sorulanlar1
Zeytin ağacı kaç derece soğuğa dayanır?
Çeşide ve soğuğun süresine göre değişir. Kışın yaklaşık −7 °C'nin altında uzun süren soğuklarda yaprak ve genç dallarda zarar başlar; daha derin soğuklar ana dallara zarar verebilir. Genç sürgün ve çiçekler ilkbaharda 0 °C'nin biraz altında bile etkilenir.
Zeytini don vurduğu nasıl anlaşılır?
- Yapraklar önce donuk, sonra kahverengi olur ve dökülür.
- Kabuk: dallarda boyuna çatlaklar, kabuğun odundan ayrılması.
- Kazıma testi: kabuğu tırnakla hafifçe kazıyın. Altı yeşilse canlı, kahverengiyse o kısım ölmüştür.
- Çiçek: ilkbahar donunda salkımlar kurur, meyve tutumu düşer.
Bu konuda sorulanlar2
Zeytin yaprakları kahverengi oldu, ağaç kurur mu?
Yaprakların dökülmesi ağacın öldüğü anlamına gelmez. Dallarda kazıma testi yapın; altı yeşil olan dallar ilkbaharda yeniden sürer.
Zeytin dalları kurudu, ne zaman budanmalı?
İlkbaharda yeni sürgünler çıkıp canlı ve ölü kısımlar netleşince. Erken budama, canlı kalan kısımları da götürebilir.
Don sonrası ve hazırlık
- Budamayı yeni sürgünler çıkınca yapın.
- Ürün azaldıysa azotu azaltın.
- Zeytinde mikrobiyal gübre programı gözler uyanmadan önce topraktan başlar.
Kökteki görünmeyen ekip: Bacillus
Meyve ağacında soğuğun asıl yükü köke biner: soğuk toprakta kök yavaşlar, fosfor alımı düşer. Mısırda toprak 18 °C iken 25 °C'ye göre kök büyümesi 2,6–5,1 kat, fosfor alımı 2–4 kat düşük ölçülmüştür (Mackay ve Barber, 1984). Gözler uyanmadan toprağa verilen Bacillus türleri kök bölgesine yerleşir; toprak ısındıkça kökle birlikte çalışır.
Bağlı fosforu çözerBacillus megaterium
Kireçli topraklarda kalsiyuma bağlanmış fosforun bir kısmını organik asitlerle bitkinin alabileceği hâle getirir.
Saeid ve ark., 2018
Kökü büyütürBacillus amyloliquefaciens
Kök gelişimini destekleyen oksin (IAA) üretir; IAA üretimi bitki gelişimine katkısıyla doğrudan ilişkili bulunmuştur.
Idris ve ark., 2007
Gelişimi düzenlerBacillus pumilus
Sürgün ve çiçek gelişiminde rol oynayan giberellin ürettiği gösterilmiştir.
Gutiérrez-Mañero ve ark., 2001
Bacillus bakterilerini yakından tanıyın
Bu konuda sorulanlar1
Bacillus bakterileri zeytin için ne işe yarar?
Kök bölgesine yerleşir; B. megaterium bağlı fosforun bir kısmını çözer, B. amyloliquefaciens kök gelişimini destekleyen oksin, B. pumilus ve B. licheniformis giberellin ürettiği bildirilmiştir. Donu önlemez; köklü ve iyi beslenmiş ağaç soğuk dönemleri daha güçlü geçirir.
Proverim ne zaman uygulanır?
Zeytin
- 1. uygulamaGözler Uyanmadan ÖnceTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
- 2. uygulamaÇiçeklenme sonrasında, Yaprak oluşumundaYapraktan · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
- 3. uygulamaMeyve tutumundan hemen sonraTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
1 L Proverim, 0,5 L şilempe (ürünün besiyeri) ile temiz bir kapta karıştırılıp suya katılır. Bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol içeren ilaçlarla aynı tankta karıştırmayın.
Fotoğrafını gönderin, ziraat mühendisi baksın.
Bitkinizde gördüğünüz belirtinin soğuktan mı başka bir nedenden mi olduğunu birlikte değerlendirelim.
