Don sonrası ilk 24 saat dalları kesmeyin, aşırı azot vermeyin. 1–2 gün sonra çiçek ve küçük meyveleri ortadan kesip içine bakın: ortası kahverengi-siyahsa o organ ölmüştür, yeşilse yaşıyor. Toprak kuruysa ılımlı sulayın; budamayı yeni sürgünler çıkıp canlı-ölü ayrımı netleşince yapın. Toparlanma kökün yeniden su ve besin taşımasıyla başlar; programınızdaki bir sonraki uygulamayı aksatmayın.
İlk sabah: bakın, dokunmayın
Güneş doğduktan sonra yapraklar haşlanmış gibi koyulaşabilir, çiçekler sağlam görünse bile içleri ölmüş olabilir. Bu saatlerde dal kesmek, ilaç ya da gübre atmak için acele etmeyin; bitki zaten stres altındadır.
- Yağmurlama yaptıysanız buz tamamen eriyene kadar sürdürün; yarıda kesilen su zararı artırır.
- Not alın: hangi parselde, hangi saatte, termometre kaç dereceyi gösterdi. Çukur ve dere yatağı parselleri ayrı değerlendirin.
- Fotoğraf çekin: ilk gün ve 3. gün aynı dalı çekmek zararın gelişimini gösterir.
Bu konuda sorulanlar2
Don sabahı ağaçlara su sıkmak işe yarar mı?
Güneş doğduktan sonra yapılan kısa süreli su püskürtme dokuyu kurtarmaz. Yağmurlama ancak don başlamadan önce açılıp buz tamamen eriyene kadar kesintisiz sürdürülürse işe yarar; yarıda kesmek zararı artırır.
Dondan sonra ağaç budanır mı?
Hemen budanmaz. Canlı ve ölü dokunun ayrımı birkaç gün ile birkaç hafta içinde netleşir. Yeni sürgünler çıktıktan sonra yalnız kuruyan kısımlar alınır; erken budama sağlam gözleri de götürebilir.
Zarar nasıl anlaşılır?
Dondan 1–2 gün sonra her parselden, ağacın farklı yönlerinden ve yüksekliklerinden örnek alın. Alçak dallar genellikle daha çok zarar görür.
- Çiçek ve tomurcuk: jiletle ortadan kesin. Ortadaki dişi organ (dişicik) kahverengi-siyahsa o çiçek meyve vermez; açık yeşilse yaşıyor.
- Küçük meyve: enine kesin. Çekirdek evi veya tohum kararmışsa meyve birkaç gün içinde dökülür.
- Sürgün ve yaprak: uçtan aşağı doğru sarkma, saydam-koyu yeşil görünüm, sonra kararma donun işaretidir.
- Gövde ve dal: kabuğu tırnakla hafifçe kazıyın; altı yeşil-beyazsa canlı, kahverengiyse zarar var.
100 çiçekten kaçının canlı kaldığını sayın. Meyve ağaçlarında çiçeklerin yalnızca bir kısmının meyveye dönüşmesi yeterli olduğu için kısmi kayıp her zaman ürünün gittiği anlamına gelmez.
Bu konuda sorulanlar2
Don zararı kaç günde belli olur?
Çiçek ve tomurcuk içindeki kararma 1–2 gün içinde görülür. Sürgün, yaprak ve dallardaki zararın gerçek boyu ise 2–3 günde, bazen yeni sürgünler çıkana kadar birkaç haftada netleşir.
Don vuran çiçek yine meyve verir mi?
Dişiciği kararmış çiçek meyve vermez. Ancak bir ağaçtaki çiçeklerin hepsi aynı derecede etkilenmez; canlı kalan çiçekler yeterli sayıdaysa ağaç yine ürün verebilir. Sayım yaparak karar verin.
Sonraki günlerde sulama ve gübre
Toparlanma kökten başlar. Yaprak alanı azalmış bir bitki daha az su ve besin kullanır; bu yüzden ölçülü olun.
- Sulama: toprak kuruysa ılımlı sulayın. Soğuk ve su dolu toprakta kök nefes alamaz; aşırı sulamadan kaçının.
- Azot: ürünün büyük kısmı gittiyse ağacın azot ihtiyacı da azalır. Fazla azot, yeni bir soğukta daha kolay zarar gören yumuşak sürgünler yapar.
- Kök desteği: soğuk toprakta kökün su ve besin taşıması yavaşlar. Mikrobiyal gübre programınızdaki bir sonraki uygulamayı aksatmayın.
Bu konuda sorulanlar2
Dondan sonra gübre verilir mi?
Önce zararın boyunu belirleyin. Ürün azaldıysa azotu azaltın; dengeli besleme ve kök gelişimini destekleyen uygulamalar toparlanmaya yardımcı olur. Ayrıntı için don sonrası gübreleme rehberimize bakın.
Don sonrası yaprak gübresi atılır mı?
Yapraklar tamamen kararmışsa yapraktan uygulama emilmez. Canlı yaprak alanı kalan bitkilerde, sabah erken ya da akşamüstü yapılan yaprak uygulamaları beslenmeye katkı sağlayabilir.
Sigorta ve kayıt
TARSİM poliçeniz varsa hasarı vakit kaybetmeden ihbar edin. Ekspertiz gelmeden zarar gören dalları budamayın, dökülen meyveleri toplamayın. Kendi tuttuğunuz derece, saat ve fotoğraf notları ekspertizde ve gelecek yılın hazırlığında işe yarar.
Bu konuda sorulanlar1
Dondan sonra zarar tespiti için ne beklemeliyim?
Sigortalıysanız ihbardan sonra ekspertiz incelemesi yapılana kadar zarar gören organları yerinde bırakın. Kendi sayımınızı da 1–2 gün sonra yapın; fotoğraf ve not tutun.
Kökteki görünmeyen ekip: Bacillus
Meyve ağacında soğuğun asıl yükü köke biner: soğuk toprakta kök yavaşlar, fosfor alımı düşer. Mısırda toprak 18 °C iken 25 °C'ye göre kök büyümesi 2,6–5,1 kat, fosfor alımı 2–4 kat düşük ölçülmüştür (Mackay ve Barber, 1984). Gözler uyanmadan toprağa verilen Bacillus türleri kök bölgesine yerleşir; toprak ısındıkça kökle birlikte çalışır.
Bağlı fosforu çözerBacillus megaterium
Kireçli topraklarda kalsiyuma bağlanmış fosforun bir kısmını organik asitlerle bitkinin alabileceği hâle getirir.
Saeid ve ark., 2018
Kökü büyütürBacillus amyloliquefaciens
Kök gelişimini destekleyen oksin (IAA) üretir; IAA üretimi bitki gelişimine katkısıyla doğrudan ilişkili bulunmuştur.
Idris ve ark., 2007
Gelişimi düzenlerBacillus pumilus
Sürgün ve çiçek gelişiminde rol oynayan giberellin ürettiği gösterilmiştir.
Gutiérrez-Mañero ve ark., 2001
Bacillus bakterilerini yakından tanıyın
Bu konuda sorulanlar1
Bacillus bakterileri meyve ağaçlarında ne işe yarar?
Kök bölgesine yerleşir; B. megaterium bağlı fosforun bir kısmını çözer, B. amyloliquefaciens kök gelişimini destekleyen oksin, B. pumilus ve B. licheniformis giberellin ürettiği bildirilmiştir. Donu önlemez; köklü ve iyi beslenmiş ağaç soğuk dönemleri daha güçlü geçirir.
Proverim ne zaman uygulanır?
Bu ürün grubu için uygulama zamanını bahçenizin durumuna göre ziraat mühendisimizle belirleyin. Doz: topraktan 1 L / 200 L su (2 dekara kadar), yapraktan 1 L / 300 L su (3 dekara kadar).
Uygulama zamanını sorFotoğrafını gönderin, ziraat mühendisi baksın.
Bitkinizde gördüğünüz belirtinin soğuktan mı başka bir nedenden mi olduğunu birlikte değerlendirelim.
