Sebze fideleri 0 °C civarında zarar görür; −1,5 °C'de çoğu ölür. Don vurmuş fidede yapraklar su emmiş gibi koyu yeşil-saydam olur, birkaç saat içinde sarkar ve kararır. 2–3 gün sonra büyüme noktasına (tepe tomurcuğu) bakın: yeşil ve diriyse fide toparlanır; kararmışsa yeniden dikim gerekir.
Fide kaç derecede donar?
%10 zarar %90 zarar · Snyder & de Melo-Abreu (FAO, 2005); WSU, K-State
Yeni dikilmiş fide, kökü toprağa tutunmadığı için su alamaz; aynı derecede, tutunmuş fideden daha çok zarar görür.
Bu konuda sorulanlar1
Gece sıfır derece olursa fide donar mı?
Hava 0 °C gösterirken açık ve rüzgârsız gecede yaprak yüzeyi −1,5 ile −3 °C'ye inebilir. Bu sıcaklıkta sebze fidelerinin çoğu zarar görür. Örtü ve akşamdan sulama risk azaltır.
Don vurmuş fide kurtulur mu?
- Büyüme noktası sağlamsa fide birkaç gün içinde yeni yaprak çıkarır; yanan yapraklar zamanla kurur.
- Büyüme noktası kararmışsa fide toparlanmaz; yeniden dikim gerekir.
- Toparlanan fidede gelişme birkaç gün durur; kök yeniden çalıştıkça hızlanır.
Bu konuda sorulanlar2
Don vurmuş fide kurtulur mu?
Büyüme noktası (tepe tomurcuğu) sağlam ve yeşilse kurtulur. 2–3 gün bekleyip bakın; büyüme noktası kararmış fideler toparlanmaz.
Fideyi kırağı yaktı, ne yapmalıyım?
Hemen sökmeyin. 2–3 gün sonra büyüme noktasına bakın, sağlam fideleri bırakın, ölenlerin yerine dikim yapın. Toprak kuruysa ılımlı sulayın.
Fide soğuktan nasıl korunur?
- Dikimi bölgenizin son don tarihinden sonra yapın.
- Don beklenen gecede tülbent (agril) örtü kullanın; örtü 1–2 °C kazandırabilir.
- Akşamdan toprağı sulayın.
- Dikimle birlikte kök gelişimini destekleyin: fide köke ne kadar çabuk tutunursa soğuk geceye o kadar güçlü girer.
Bu konuda sorulanlar1
Fide soğuktan nasıl korunur?
Dikimi son don tarihinden sonra yapın, riskli gecelerde tülbent örtü kullanın ve toprağı akşamdan sulayın. Fidenin köke hızla tutunması da soğuğa karşı en önemli hazırlıktır.
Kökteki görünmeyen ekip: Bacillus
Fidede ve sebzede soğuğun ilk izi kökte ve yapraktaki morarmada görülür: soğuk toprakta kök büyümesi ve fosfor alımı yavaşlar (Mackay ve Barber, 1984). Dikimle birlikte verilen Bacillus türleri kökün çevresine yerleşir ve fidenin köke tutunmasına yardımcı olur.
Kökü büyütürBacillus amyloliquefaciens
Kök gelişimini destekleyen oksin (IAA) üretir; IAA üretimi bitki gelişimine katkısıyla doğrudan ilişkili bulunmuştur.
Idris ve ark., 2007
Bağlı fosforu çözerBacillus megaterium
Kireçli topraklarda kalsiyuma bağlanmış fosforun bir kısmını organik asitlerle bitkinin alabileceği hâle getirir.
Saeid ve ark., 2018
Kök bölgesini canlı tutarBacillus subtilis
Kök yüzeyinde koloni ve biyofilm kurar. Proverim'in iklim odası marul denemesinde kök uzunluğu 42. günde 8,33 cm'den 27,44 cm'ye çıktı.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, 2022
Bacillus bakterilerini yakından tanıyın
Bu konuda sorulanlar1
Bacillus bakterileri fide için ne işe yarar?
Kökün çevresine yerleşir, kök gelişimini destekleyen oksin üretir (B. amyloliquefaciens) ve bağlı fosforun bir kısmını çözer (B. megaterium). Kökü hızla gelişen fide soğuk gecelere daha güçlü girer.
Proverim ne zaman uygulanır?
Domates, Biber, Patlıcan, Hıyar, (Tarla-Sera)
- 1. uygulama4–5 gerçek yaprakTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
- 2. uygulamaÇiçeklenme sonrasıYapraktan · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
- 3. uygulamaMeyve tutumundaTopraktan · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
1 L Proverim, 0,5 L şilempe (ürünün besiyeri) ile temiz bir kapta karıştırılıp suya katılır. Bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol içeren ilaçlarla aynı tankta karıştırmayın.
Fotoğrafını gönderin, ziraat mühendisi baksın.
Bitkinizde gördüğünüz belirtinin soğuktan mı başka bir nedenden mi olduğunu birlikte değerlendirelim.
